İadeler

İade, satılan malın müşteriden geri gelmesi ya da alınan malın tedarikçiye geri gönderilmesidir. Aptiva'da iadeyi iki yerden yürütürsün: mali kaydı iade faturası ile kesersin, sipariş üzerinden gelen talepleri ise "Satış → İadeler" ekranından yönetirsin. Perakende satışta ise POS'un iade modunu kullanırsın.

Ne İşe Yarar?

• Satış iadesi ve alış iadesi faturası keser, stok ile cari hesabı tek işlemde düzeltirsin.
• İade faturasını orijinal faturaya bağlayıp kalemleri otomatik doldurursun.
• Miktarı azaltarak kısmi iade kesersin.
• Siparişe bağlı iade taleplerini onaylar, reddeder, malı teslim alır ve iade faturasını kesersin.
• POS'ta iade modunu açıp kasadan doğrudan iade alırsın.

İade Faturası Kesme

Bu, iadenin asıl mali kaydıdır. "Satış → Faturalar" ekranından kesilir.

1. "Satış → Faturalar" ekranında "Yeni Fatura"ya bas.
2. "Fatura Tipi"nden seç:
   • "Satış İade" — müşteri sana mal geri gönderdiyse.
   • "Alış İade" — sen tedarikçiye mal geri gönderiyorsan.
3. İstersen "Referans Fatura (Opsiyonel)" alanından iadenin dayandığı faturayı seç. Listede yalnızca kesinleşmiş faturalar çıkar: satış iadesinde satış faturaları, alış iadesinde alış faturaları.
4. Referans seçtiğinde kalemler, cari, depo, para birimi ve KDV dahil/hariç ayarı o faturadan kopyalanır; cari alanı kilitlenir. Referans seçmezsen cariyi ve kalemleri kendin girersin.
5. Kısmi iade için satırların miktarını düşür, iade edilmeyen satırları sil.
6. Para iadesi yaptıysan ya da aldıysan alt bölümde kaydet (aşağıdaki tabloya bak).
7. "Kesinleştir"e bas.

Fatura kesinleştiğinde etkiler işler; taslakta kalan iade faturası hiçbir şeyi değiştirmez.

İade faturasının etkisi

Müşteriye nakit iade etmediysen para bölümünü boş bırak: iade tutarı carisinde alacak olarak kalır, bir sonraki alışverişinde mahsup edilir.

Alış iadesini e-belge olarak göndereceksen alış faturasını girerken "Belge No" alanına tedarikçinin 16 haneli e-fatura numarasını yazmış olman gerekir; iade e-belgesi bu numaraya bağlanır. Ayrıntı için E-Fatura Gönderimi sayfasına bak.

Siparişe Bağlı İade Talepleri

"Satış → İadeler" ekranı, teslim edilmiş siparişler için açılan iade taleplerini (RMA) listeler. Ekranın üstündeki dört kutu beklemedeki, onaylanan, teslim alınan ve faturası kesilen talep sayısını gösterir.

Bu ekranda elle yeni talep açılmaz — talepler siparişe bağlı olarak oluşur, sen burada yalnızca karar verirsin. Elden iade alıyorsan yukarıdaki iade faturasını kullan.

Satıra tıklarsan talebin kalemleri açılır: ürün, varyant, miktar, birim fiyat, iade nedeni ve ürünün durumu görünür.

Talebin adımları

Her işlem satırın sonundaki üç nokta menüsünden (ya da satıra sağ tıklayarak) yapılır.

1. Onaylama: "Onayla"ya bas ve onay sorusunu geçir. Talebin durumu "Onaylandı" olur; stok henüz hareket etmez.
2. Reddetme: "Reddet"e bas. Açılan pencerede "Red Nedeni" alanını doldur — zorunludur ve müşteriye iletilir. Reddedilen talebin nedeni listede durumun altında görünür.
3. Teslim alma: Mal elinize ulaştığında "Teslim Al"a bas. Ürünler siparişin deposuna giriş olarak yazılır.
4. İade faturası kesme: "İade Faturası Kes"e bas. Sistem talepteki kalemlerden bir satış iade faturası üretir; fatura taslak olarak oluşur, kontrol edip kesinleştirirsin.

Otomatik üretilen iade faturasında:

• Birim fiyat, iskonto ve KDV oranı orijinal siparişten alınır; kısmi iadede tutarlar iade oranınca hesaplanır.
• Siparişte genel iskonto varsa iade tutarına aynı oranda yansıtılır — müşteriye ödediğinden fazlası iade edilmez.
• Satış birimi (koli, paket) korunur: sipariş "2 koli" ise iade de koli olarak düzenlenir.

Bu ekran "Siparişler" yetkilerini kullanır: listeyi görmek için görüntüleme, onay/ret için "Onaylama", teslim alma ve fatura kesme için "Düzenleme / Güncelleme" yetkisi gerekir.

POS'ta İade

Kasa başında iade almak için satış ekranındaki iade modunu kullanırsın.

1. Satış ekranının üst şeridindeki iade düğmesine bas. Düğme kırmızıya döner, ekran iade moduna geçer.
2. Sepette ürün varsa mod değişirken sepet temizlenir ve bu sana bildirilir.
3. İade edilecek ürünleri normal satıştaki gibi barkodla ya da arayarak ekle.
4. Alt taraftaki büyük düğme "İADE AL" yazar; ona basıp ödeme penceresini aç.
5. Müşteriye parayı hangi yoldan geri verdiğini seç ve işlemi tamamla.

Bilmen gerekenler:

• İade modunda veresiye işlemi yapılamaz.
• İade modunda tedarikçiye direkt ödeme seçeneği kullanılamaz.
• İade modunda stok kontrolü uygulanmaz — ürünler zaten depoya geri giriyor.
• İşlem tamamlandığında bir satış iade faturası oluşur ve anında kesinleşir: ürünler depoya girer, para kasadan çıkar.
• İade düğmesi için POS modülünde "İade İşlemi" yetkisi gerekir. Yetkin yoksa düğme pasif görünür ve üzerine geldiğinde "İade yetkisi yok" yazar.

Satış ekranının tamamı için Satış Ekranı (POS) sayfasına bak.

Dikkat

• İade faturasını taslakta bırakırsan hiçbir etki oluşmaz. Stok ve cari yalnızca kesinleştirdiğinde düzelir.
• Aynı iadeyi hem iade faturasıyla hem POS'tan kesme; stok iki kez girer ve cari bakiyesi bozulur.
• Kısmi iadede referans faturayı seçip yalnızca miktarları düşür. Kalemleri sıfırdan girersen fiyat ve iskonto orijinal faturadan sapabilir.
• Cari hesabın iade sonrası doğru olup olmadığını Cari Hesaplar ekranındaki ekstreden kontrol edebilirsin.