Çek ve Senet

Müşteriden aldığın çekler ve tedarikçiye verdiğin çekler bu ekranda takip edilir. Her belgenin nerede olduğunu (portföyünde mi, bankada tahsilde mi, tahsil edildi mi), vadesinin ne zaman dolduğunu ve karşılıksız çıkıp çıkmadığını "Finans → Çek / Senet" ekranından görürsün.

Ne İşe Yarar?

• Müşteriden alınan çek ve senetleri portföye kaydetme
• Tedarikçiye verilen çek ve senetleri takip etme
• Belgeyi bankaya tahsile verme, tahsil etme, ciro etme, iade etme
• Karşılıksız çıkan belgeyi işaretleme ve portföye geri alma
• Vadesi yaklaşan ve vadesi geçen belgeleri görme
• Her belgenin durum geçiş geçmişini görüntüleme
• Cari bakiyesi ve banka bakiyesinin otomatik güncellenmesi

Ekrandaki Özet Kartlar

Ekranın üstünde adet ve toplam tutar olarak altı özet görürsün:

Altındaki sekmelerle listeyi daraltabilirsin: "Tümü", "Alınan Çek", "Alınan Senet", "Verilen Çek", "Verilen Senet". Arama kutusundan belge numarası, cari adı veya keşideci adına göre arayabilirsin.

Listede vadesi geçmiş belgelerin "Vade" tarihi kırmızı yazılır (yalnızca hâlâ portföyde ya da bankada tahsilde olanlarda).

Müşteri Çeki Girişi

1. "Finans → Çek / Senet" ekranını aç.
2. "Yeni Çek/Senet" butonuna bas.
3. "Belge Türü" olarak "Çek", "Yön" olarak "Alınan" seç.
4. "Belge No" gir. Zorunludur.
5. "Vade Tarihi" gir. Zorunludur. "Düzenleme Tarihi" varsayılan olarak bugündür.
6. "Tutar" gir ve gerekiyorsa "Para Birimi"ni değiştir. TL dışı seçersen ayrıca "Kur" alanı çıkar.
7. "Cari" alanından çeki veren müşteriyi seç. Zorunludur.
8. Çekin bankasını biliyorsan "Banka", "Banka Şubesi" ve "Hesap No" alanlarını doldur.
9. Çeki kesen kişi müşteriden farklıysa "Keşideci Adı" ve "Keşideci Vergi/TC No" alanlarını gir.
10. "Kaydet"e bas.

Belge "Portföyde" durumuyla listeye girer ve müşterinin cari hesabına alacak olarak işlenir — yani müşterinin borcu bu tutar kadar azalır.

Kendi Çekimiz (Verilen Çek)

Tedarikçiye çek verdiğinde aynı formu "Yön: Verilen" seçerek doldurursun. Belge kaydedildiğinde tedarikçinin cari hesabına borç işlenir; tedarikçiye olan borcun bu tutar kadar azalır.

Cari hareket ekranından da hızlıca girebilirsin:

1. "Finans → Cari Hareketleri" ekranında cariyi seç.
2. "Çek/Senet" butonuna bas.
3. "Alınan Çek", "Verilen Çek", "Alınan Senet" veya "Verilen Senet" seçeneklerinden birine tıkla.
4. Açılan formda cari zaten dolu ve tür/yön kilitli gelir. Kalan alanları doldurup kaydet.

Durumlar

İşlem Yapma

1. Listede belgenin satırındaki üç nokta butonuna bas (satıra sağ tıklamak da aynı menüyü açar).
2. "İşlem" seçeneğine tıkla.
3. Açılan pencerede "İşlem Türü" listesinden yapılacak işlemi seç. Bu liste belgenin mevcut durumuna ve yönüne göre otomatik daralır.
4. "İşlem Tarihi" gir.
5. İşlem banka gerektiriyorsa "Banka", ciro ise "Hedef Cari" seç.
6. Varsa "Komisyon / Masraf" ve "Açıklama" gir.
7. "İşlemi Uygula"ya bas.

Aynı pencerenin altında "Hareket Geçmişi" bölümü vardır; belgenin hangi tarihte hangi durumdan hangi duruma geçtiğini buradan görürsün.

Hangi durumda hangi işlemleri yapabileceğin:

Tahsil Edildi, Ödeme Gerçekleşti, Ciro Edildi, İade Edildi, İade Alındı ve İptal durumlarındaki belgeler kapanmıştır; üzerlerinde yeni işlem yapılamaz.

İşlemlerin Cari ve Bankaya Etkisi

Çek girildiğinde müşterinin borcu zaten düşer. "Tahsil Etme" adımı cari bakiyeyi ikinci kez değiştirmez; sadece parayı bankaya alır.

"Komisyon / Masraf" alanına yazdığın tutar işlem geçmişinde saklanır, banka bakiyesine ayrıca yansıtılmaz. Banka masrafını ayrı bir banka hareketiyle kaydet.

Belgenin para birimi ile seçtiğin banka hesabının para birimi aynı olmalıdır; farklıysa işlem reddedilir.

Vade Takibi

• Listeyi "Vade" sütununa göre sıralayarak en yakın vadeleri üste alabilirsin. Sıralama tercihin hatırlanır.
• "Vadesi Yaklaşan" özet kartı, yaklaşan belgelerin adedini ve toplamını gösterir.
• Vadesi geçmiş ve hâlâ kapanmamış belgelerin tarihi listede kırmızı görünür.
• Dönemsel döküm ve dışa aktarım için "Rapor Merkezi → Çek/Senet Raporu"nu kullan.

Düzenleme ve Silme

Bir çek/senet yalnızca "Portföyde" durumundayken düzenlenebilir veya silinebilir. Üzerinde işlem yapıldıktan sonra kayıt kilitlenir.

1. Satırdaki üç nokta butonuna bas.
2. "Düzenle" ya da "Sil" seçeneğine tıkla.
3. Silmede belge numarasını içeren onay sorusu çıkar; onayla.

Belgeyi sildiğinde onun oluşturduğu cari hareketler de birlikte geri alınır.

Bankaya tahsile verilmiş veya tedarikçiye teslim edilmiş bir belgeyi silemezsin. Yanlışlıkla yapılan bir işlemi geri almak için "İptal Etme" işlemini kullan.

Senet ile Çek Arasındaki Fark

Senet, belirli bir vadede ödeme taahhüdü içeren yazılı bir borç belgesidir; çek gibi bir bankaya bağlı değildir. Ticari kullanımda çek genellikle bir banka hesabından ödenirken, senet doğrudan borçlu tarafından ödenir.

Sistemde senet, çekle aynı akışı izler: portföye girer, tahsile verilir, tahsil edilir veya karşılıksız işaretlenir. Formdaki tek fark "Belge Türü" seçimidir; senette "Banka", "Banka Şubesi" ve "Hesap No" alanlarını genellikle boş bırakırsın.

İpuçları

• Belge numarasını çekin üzerindeki numarayla birebir gir. Arama ve banka mutabakatı bu numaradan yapılır.
• Çeki bankaya götürdüğün gün "Bankaya Tahsile Verme" işlemini uygula. Böylece portföyünde ne kaldığını her an doğru görürsün.
• Karşılıksız çıkan bir çeki "Karşılıksız İşaretleme" ile kaydet; müşterinin borcu otomatik geri gelir. Sonradan tahsil edersen "Portföye Geri Alma" ile akışa geri dönebilirsin.
• Aldığın çeki tedarikçine verecekseniz "Ciro Etme" işlemini kullan; hem çekin yeri hem de iki carinin bakiyesi tek adımda düzelir.
• Cari bazında çek hareketlerini görmek için Cari Hesaplar sayfasındaki ekstre ekranını kullan; çek hareketleri ekstrede "Çek/Senet" kaynağıyla görünür.